Westerse filosofie

Wat is filosofie? Wanneer en hoe is het ontstaan? Wat kan filosofie voor ons betekenen? We bezien filosofie in samenhang met de cultureel-historische achtergronden van waaruit zij is ontstaan en (als het even kan) in relatie met de kunst. Daarnaast denken we na over de ideeën van de belangrijkste filosofen uit de Griekse en Romeinse tijd, de Middeleeuwen, de renaissance en de verlichting, de 19e en de 20e eeuw en afsluitend: de hedendaagse ontwikkelingen.

Opbouw cursus

De lessen hebben de volgende opbouw en gaan steeds uit van een thema:

1. Het begin van de filosofie: Socrates, Plato en Aristoteles. Thema: waarheid en illusie

Het onderscheid tussen wat werkelijk is en niet, is een van de meest centrale thema's in de wereld-filosofie en speelt ongetwijfeld een rol in ons eigen leven. Hoe dit onderscheid te maken en op grond van wat? Socrates laat ons zien hoe dit kan op persoonlijk niveau; Plato geeft inzicht in het algemene en abstracte. Tussen deze polen beweegt zich het filosofische denken. Samen laten ze zien hoe we hierin een filosofische houding kunnen ontwikkelen. Aristoteles werkt dit uit.

2. Hellenistische filosofie: Thema: Het goede leven en de deugden

Met Aristoteles en de Hellenistische filosofie bezien we de idee van 'het goede leven': de relatie tussen filosofie en onze manier van leven. De vraag wordt nu expliciet gemaakt: hoe kan filosofie bijdragen aan de opbouw van een eigen wijsgerig leven? Wat betekent 'geluk' in de filosofie van Aristoteles?

3. Rome en de Middeleeuwen: Thema: wijsheid, geloof en rede

Centraal staat hier de leer van de Romeinse Stoa. Wat betekent het om stoïcijns in het leven te staan? We bespreken het leven en werk van keizers en slaven. In de Middeleeuwen staat de filosofie in dienst van het geloof, maar werkt het klassieke denkgoed door. Wat voor rol spelen geloof en overtuiging in ons leven?

4. De Renaissance. Thema: (opnieuw) beginnen

Anders denken. Wat houdt dat in? We laten ons leiden door de Montaigne in zijn overdenkingen t.a.v. leven en dood en volgen deze sporen t/m Descartes, waar lichaam en ziel zich lijken te scheiden in zijn invloedrijke dualisme. We maken kennis met zijn 'Meditaties' en zijn nog altijd goed toepasbare 'denk- en leefregels'.

5. De Verlichting. Thema: de impact van de rede

De eeuw van de verlichting geeft een nog steeds bepalend ideaaltype voor de 'westerse' samenleving. David Hume en Immanuel Kant laten zien hoe dit vorm heeft gekregen. Vanuit een zintuiglijk bewustzijn van de wereld naar de Copernicaanse wending: de wereld als bewustzijn. Het begin van de moderne tijd.

6. De 19e eeuw. Thema: de grenzen van de rede

Tegenbewegingen In de 19e eeuw verkrijgt dit alles een uitgewogen vorm in het werk van Arthur Schopenhauer, filosoof voor kunstenaars. Tevens een van de eerste denkers die het belang van het boeddhisme inziet. Zijn leerling Nietzsche, de "filosoof met de hamer" proclameert de ondergang van de klassieke filosofie. Over nihilisme en eeuwige wederkeer.

7. Postmodernisme. Thema: het Grote Relativisme

In de 20e eeuw komt een einde aan al deze 'grote verhalen'. Ons denken wordt post-modern. Wat houdt dit in en hoe moet dit verder?

8. Wereldfilosofie. Thema: Nieuwe Wegen

Het ontstaan en de opkomst van een wereld-filosofie. Een eerste duiding van het belang van de Indiase, Chinese en boeddhistische filosofie. Resultaat Door dit geheel verkrijg je een goed overzicht van wat (westerse) filosofie was en is en wat dit voor jou kan betekenen.

De docent

De docent drs. Peter van Hooft (Peer Wijsgeer) geeft al vele jaren les in filosofie. Daarnaast is hij trainer en coach. Hij geeft een aanzet tot wijsgerig leven.

Reactie cursist

Reactie van Cursiste Floor op de cursus van Peter van Hooft:  Toegankelijke filosofie, dichtbij huis, in de avonduren en betaalbaar. Ik ben steeds enthousiaster geworden tijdens het volgen van de cursus.

Meer verdieping?

Behoefte aan nog meer verdieping, door samenspraak en het lezen van originele (merendeels in het Nederlands vertaalde) teksten? Dan kun je, als je meedoet aan de cursussen filosofie in Zoetermeer ook meedoen aan de Wijsgerige Verdiepingsdagen. Deze vinden plaats in Den Haag op zaterdagen. Meer informatie bij de docent.  Neem een kijkje op zijn website www.anz.nu.

Geregistreerde bezoekers kunnen zich online inschrijven. inloggenregistreren

Cursusochtend ( dagcursus)
docentDe heer P.A.M.W. van Hooft
locatieBibliotheek, Stadhuisplein 1
datawekelijks van 22-09-17 t/m 17-11-17
tijd09:30 tot 11:30
aantal lessen8
leskosten178,00
boeken

Als vertrekpunt nemen we het nog steeds bijzondere populaire boek van Jostein Gaarder: De wereld van Sofie. Het is niet verplicht, maar wel aan te bevelen dit boek te lezen. Je kan het boek zelf kopen, maar in de bibliotheek zijn er ook diverse exemplaren te leen van dit boek.

TIP! Begin op tijd te lezen. Het boek is ideale vakantieliteratuur.

referentiecode04.17.006